Ityala lokubulala umhlali lipolisa nokudutyulwa kwalo ngamanye liphethwe yi IPID

Isikhululo samapolisa i Lingelethu eKhayelitsha. Imifanekiso uthathwe nguMzi Velapi

Ityala lepolisa elithe ladubula umfana oneminyaka engamashumi amabini lahlanza iselwa laze nalo ladutyulwa ngamanye amapolisa, lidluliselwe kwicandelo lamapolisa aphanda amatyala atyhola abakwa ntsasana (IPID). Ngokwengxelo yamapolisa, ekuzeni kusa ngolwesine umtyholwa olipolisa wadubula umhlali waze naye wadutyulwa ngamapolisa ngaphandle kweziko lamapolisa eLingelethu, kwilokishi yase Khayelitsha eKapa. Kutyholwa ukuba ipolisa eli belihleli kwindawo ethengisa utywala ePakini.

Ngokwengxelo yecandelo lamapolisa aphanda amatyala ajoliswe emapoliseni (IPID), eli polisa liphantsi kwecandelo locwangco (Public Order Policing) liye lakhwelisa amagqiyazana amathathu kunye nomfana omnye besuka eParkini besingise e Green Point eKhayelitsha.

” Baye balandelwa yimoto yohlobo lwe Polo8 TSI endleleni, laze ipolisa lagqiba ukuba baye kwisikhululo samapolisa e Lingelethu. Ingxabano iye yaqala phakathi kwepolisa nomqhubi we Polo, kutyholwa ukuba eli polisa liye lakhupha umpu ladubula umqhubi we Polo laze lambulala,” utshilo othethela IPID, u Lizz Shuping.

” Amapolisa amabini ebesesikhululweni samapolisa aye aphuma xa esiva isithonga, kwaye kutyholwa ukuba aye adubula epoliseni elo elenzakalisa,” uqwele ngelitshoyo lo kaShuping.

Ipolisa eli likwinqanaba le Constable kwisikhululo secandelo lezocwangco e Faure kudekufuphi eKhayelitsha.

Kudliwano-ndlebe ne Elitsha, usekela sihlalo we Khayelitsha Development Forum uMbulelo Dwane uthi ngokohlobo abayive ngalo intsusa ibeyinto edibene namantombazana. ” Kuthiwa bekuhleliwe kulo ndawo konwyatyiwe kuselwa kukho namantombazana kwaye kulapho iqale khona into.”

Ongusihlalo wombutho wabasebenzi besebe lobulungisa, iPolice and Prisons Civil Rights Union (POPCRU), uMluleki Mbhele, uxelele eliphepha-ndaba ukuba umtyholwa nabanye baye bahamba eParkini baya eGreen Point, kwathi endleleni wabona evalelwa indlela yimoto. ” Baye bagqiba ukuba zombini imoto maziye kwisikhululo samapolisa aseLingelethu nalapho bebezakwenza utshintshiselwano lwalonto bebeza kutshintsiselana ngayo. Kulapho kuthiwa ingxaki ibe khona,” utshilo oka Mbhele.

Ngokwengxelo esiyifumeneyo, kuthiwa ipolisa eli liya lakhupha umpu ladubula aye aphuma amapolisa ebesesikhululweni athi makabeke umpu phantsi. Kuthiwa kulapho athe wadutyulwa khona umtyholwa olipolisa.

Also read:  Bafakelwa iikhamera abahlali base Duncan Village

” Ibe lishwangusha lento kwaye siyayiqonda ukuba amanye amapolisa akhange amqonde ukuba ulipolisa. Kukho ingxelo ezithi bekuke kwadutyulwa ngaphandle kwesikhululo samapolisa ngaphambi kwale nquleqhu. Yingako amapolisa ekhawulezile ukudubula,” utshilo oka Mbhele.

Uxinizelelo asebenza ngaphantsi kwalo amapolisa kwilokishi zaseKhayelitsha

” Sifuna ukugxininisa ukuba sinqwenela ukuba iKhayelitsha ingabinayo imipu (gun free), kwaye sithi amapolisa mawayishiye emsebenzini imipu kuba zizikhali. Zininzi izidumbu zemipu zabantu abatsha apha, kwaye nangoku ndithetha nawe asiyazi ukuba ngubani ozakubhubha ngenxa yompu,” utshilo oka Dwane.

Usihlalo we Popcru eNtshona-Kapa, ugxeke urhulumente wephondo nowesixeko ngemeko ekuyiyo ezilokishini, esitsho esithi amapolisa awakwazi ukulwa ulwaphulo-mthetho ewodwa. ” Kwindawo zamatyotyombe akukho zindlela kwaye oku kwenza amapolisa angakwazi ukungena phakathi kwezindlu alwe ulwaphulo-mthetho.”

Indawo zamatyotyombe zixenene eKapa kwaye oku kubangela kube nzima ukulwa ulwaphulo-mthetho ngokutsho kuka Mbhele.

Urhulumente kazwe-lonke naye unenxaxheba ekufuneka eyidlalile ukuqinisekisa ukuba amapolisa anazo izixhobo eziqinisekisa ukuba ayakwazi ukulwa ulwaphulo-mthetho, ngokutsho kuka Mbhele.

Zombini ezi nkokheli ziya zavumelana ukuba amapolisa kufuneka azilumkele indawo ahamba kuzo nazonwabisa kuzo.

“Owayesakuba ngumphathiswa wamapolisa uBheki Cele wake wayiphakamisa into yokuba kufuneka amapolisa angayi kwindawo zentselo engekho semsebenzini. Ndicinga ukuba licebo elihle elo,” utshilo oka Dwane.

” Kuyabaluleka ukuba amapolisa aziphathe ngendlela encomekayo kwaye ingabingawo ophula umthetho okanye enze izinto ezinxamnye nomthetho,” uqwele ngelitshoyo oka Mbhele.

Kwingxelo yolwaphulo-mthetho ekhutshwe ngamapolisa ngolwesihlanu, iNtshona-Kapa ihamba phambili ngokubulawa kwabantu ngemipu kwizwe lonke phakathi kwenyanga yeKhala (July) neyoMsintsi ( September) kulo nyaka. Oku kwenzeka nangona abezokhuseleko (SANDF) bathi batyalwa ekuqaleni kwalonyaka ukuncedisa amapolisa ukulwa ulwaphulo-mthetho.

Copyright policy

Creative Commons LicenceThis work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

Should you wish to republish this Elitsha article, please attribute the author and cite Elitsha as its source.

All of Elitsha's originally produced articles are licensed under a Creative Commons license. For more information about our Copyright Policy, please read this.

For regular and timely updates of new Elitsha articles, you can follow us on Twitter, @elitsha2014, and/or become a Elitsha fan on Facebook.